Često postavljamo pitanje: Ko su bile prve civilizacije? Da li one i danas nastanjuju našu planetu ili su vremenom iščeznule? Za najstarije civilizacije smatraju se Maje, Inke, Hazari, Olmeci… .

Maje predstavljaju jednu od najpoznatijih drevnih civilizacija. Razvile su se na području koje danas nazivamo Mezoamerika. Javljaju se na poluostrvu Yukatan oko 2600. godina pre Hrista, međutim svoju pravu ekspanziju dostižu negde oko 250. godine nove ere na teritoriji današnjeg Meksika, Gvatemale, severnog Belizea i zapadnog Hondurasa. Maje su poznate po svojoj bogatoj arhitekturi (gradili su hramove – piramide, palate i opservatorijume), božanstvenim gradovima, religiji, kulturi, umetnosti, kalendaru, matematici i astronomiji. Bili su vešti zemljoradnici, poznavali su veštine pletenja, bili su dobri grnčari, podsticali su zanat i razmenu zanatlijskih proizvoda sa drugim narodima i plemenima. Tačno 300. godine pre Hrista, Maje su usvojile hijerarhijski sistem vladavine sa kraljevima i plemstvom. Njihovo društvo sastojalo se od mnogo nezavisnih država, gde je svaka od njih imala sela u kojoj su se stanovnici bavili poljoprivredom ali i urbana središta sagrađena oko ceremonijalnih centara. Ova civilizacija počinje da propada oko 900. godine nove ere iz danas još uvek nepoznatih razloga. Njihova istorija može da se okarakteriše kao ciklus uspona i padova. Isto tako može se okarakterisati kao istorija kontinuiteta, vođena religijom koja ostaje temelj njihove kulture. Ljudi koji i danas poštuju drevne Majanske tradicije kao što su verovanje u uticaj kosmosa na živote na zemlji i potreba iskazivanja poštovanja bogova kroz odredjene rituale izražavaju se kroz moderan spoj Hrišćanstva i Majanske vere.

Međutim, kada govorimo o Inkama, govorimo o jednom teškom periodu svetske istorije. Carstvo Inka je nastalo u 14. veku. Predstavljalo je najveće carstvo u Americi. Ipak, dolaskom Španaca koji su bili u potrazi za južnoameričkim blagom, izbrisana je čitava civilizacija. Kao sledeći razlog nestajanja ove civilizacije navode se i različite evropske bolesti koje su razorile njihove organizme i tako odnosile jednog po jednog. Njihov poslednji car je bio Atahualpa koga je 1533. godine ubio konkvistador Fransisko Pizaro, dok su ostali umirali radeći kao robovi u najvećem rudniku srebra, Potosi. Bogatstvo ove civilizacije bila je zemlja i radna snaga. Verovali su u Majku zemlju, Majku more, boga Sunca, boga Meseca i bogove Zvezda. Sam Inka je predstavljao Sunce na zemlji, jer Inka i znači sunce. Iznad svih bogova bio je bog tvorac Viracocha – učitelj sveta. Verovali su u besmrtnost. Kad bi neki Inka umro na drugi svet ga je vodio njegov pas koji je bio ubijen da bi mogao da vodi svog gospodara. Arhitektura, umetnost i obrada metala bili su visoko razvijeni. Postojala je izuzetno napredna medicina sa razvijenom hirurgijom. Kultura Inka je uništavana deo po deo da bi na kraju postala samo jedan deo tužne istorije američkog kontinenta.

Najveću misteriju od svih nestalih civilizacija izazivaju Hazari. Ko god je proučavao ovaj narod iznosio je različita mišljenja. Postoji podatak da su oni nestali sa lica zemlje isto tako čudno kako su se i pojavili. Pretpostavlja se da se radi o drevnom turskom narodu, čije se carstvo širilo velikom brzinom  i da se do 10. veka proširilo od Crnog mora do Urala. Glavni grad je bio Itil, koji je važio za jak trgovački centar. Veruje se da su bili mnogobošci, od kojih je većina prešla u judaizam pa ih od tada mešaju sa Jevrejima. Bili su snažni stepski jahači, koji su vešto rukovali sabljama, kopljima, strelama i lukovima. Radi se o crnomanjastom narodu niskog rasta. Njihovo carstvo je propalo 965. godine jer su bili pokoreni od ruskog kneza Vlastimira. Međutim postoji i mišljenje da Hazari nisu iščezli već da su se rasuli po svetu. Često se čuje da i upravo oni upravljaju svetom posredstvom svojih tajnih društava. Smatra se i da većina sadašnjih vladara upravo predstavjla pripadnike ovog naroda. Iako su prošli vekovi od uništenja njihove države, oni će uvek predstavljati misteriju da li i danas postoje, ako postoje – gde su? Ili – kad su definitivno isčezli.

Izvori: Wikipedia, Larousse

Katarina Mladenović

0