Ono što je Biblija za hrišćane, statut za cehove,  ustav za državu, to je Povelja za organizaciju Ujedinjenih Nacija, koja je opšteprisutna i poznata u međunarodnoj zajednici i predstavlja jednog od glavnih aktera međunarodne politike. Povelja Ujedinjenih nacija predstavlja konstitutivni  akt istoimene međunarodne organizacije, čijem donošenju je prethodio niz događaja.

Godine 1941, 14.avgusta doneta je Atlantska Povelja kao rezultat napetog sastanka između predsednika Ruzvelta i premijera Čerčila. Godinu dana kasnije, 1942. Ruzvelt, Čerčil, Litvinov i Soong potpisali su kratak dokument koji je kasnije postao poznat kao Deklaracija Ujedinjenih nacija. Narednih dana, predstavnici  još 22 zemlje dodali su svoje potpise. Prvobitne potpisnice bile su: Sjedinjene Američke Države, Velika Britanija, Sovjetski savez, Kina, Australija, Belgija, Kanada, Kosta Rika, Kuba, Čehoslovačka, Dominikanska Republika, El Salvador, Grčka, Gvatemala, Haiti, Honduras, Indija, Luksemburg, Holandija, Novi Zeland, Nikaragva, Norveška, Panama, Poljska, Južnoafrička Unija i Jugoslavija. Tri godine kasnije, kada su otpočele pripreme za konferenciju u San Francisku, pozvane da uzmu učešća u njoj bile su samo one države koje su objavile rat Nemačkoj i Japanu, odnosno koje su potpisale Deklaraciju. Pored pomenutih prvobitnih država potpisnica, na spisku su se našle još i Meksiko, Filipini, Etiopija, Irak, Brazil, Bolivija, Iran, Kolumbija, Liberija, Francuska, Ekvador, Peru, Čile, Paragvaj, Venecuela, Urugvaj, Turska, Egipat, Saudijska Arabija, Sirija i Liban.U toku 1943. održane su Moskovska i Teheranska konferencija, da bi potom usledili susretu u Dambarton Oksu i Jalti 1944/45.

Konačno, 26. 6. 1945. u San Francisku, potpisana  je Povelja Ujedinjenih nacija, koja je svoj život formalno otpočela 24 oktobra 1945, stupivši na snagu nakon ratifikacije od strane pet stalnih članova Saveta Bezbednosti, zapravo pet najvećih sila tadašnjeg (ali i sadašnjeg )vremena, a to su Kina, Francuska, Rusija, SAD i Velika Britanija. Danas broji skoro 200 država potpisnica.

Povelja se sastoji iz preambule i 19 poglavlja koja se bave raznoraznom tematikom, počevši od kriterijuma za članstvo, preko organa i institucija OUN, te njihovog hijerarhijskog ustrojstva i povezanosti, pa sve do amandmana i ratifikacije  Povelje.

Sama preambula Povelje postavlja osnovne ciljeve kojima stremi OUN: održavanje međunarodnog mira i bezbednosti, razvijanje međunarodnih prijateljskih odnosa, postizanje međunarodne saradnje kao i stvaranje središta za usklađivanje preduzetih akcija a radi postizanja prethodno proklamovanih ciljeva.Njene odredbe su obavezujuće za sve države članice i imaju primat u odnosu na bilo koje druge ugovorne obaveze.

Nema potrebe čitalačku pažnju zamarati detaljima koje se poglavlje kojom materijom bavi, ali ukoliko je neko radoznao, moguće je da se sa tekstom Povelje upozna na ovom linku.

 

Iva Antić 

 

Izvori:

http://www.un.org/en/aboutun/charter/history/declaration.shtml

http://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_Charter

 

0