Teško je saglasiti se sa tvrdnjom da odelo ne čini čoveka, pogotovo onda kada se radi o ljudima koji o stilu veoma vode računa. No, sve i da ovu rečenicu uzmemo kao apsolutnu tvrdnju, ne možemo reći da vojnika, policajca, poštara, službenika u banci ne čini i uniforma. Radne uniforme su deo procedure koja se mora poštovati, a tome u prilog ide i činjenica da se sve više modnih kuća odlučuje za šivenje uniformi. Zanimljivo je to da ljude u civilu mnogi ne shvataju dovoljno ozbiljno, ali ih u uniformama gledaju kroz drugačiji fokus. O radnim uniformama vode računa i brojne prodavnice, butici, kafići, restorani, pabovi, a mi ćemo se potruditi da iz najprepoznatljivijih uniformi i prepoznatljivih dresscode varijacija, izvučemo i pobrojimo najupečatljivije kape, koje uz odelo, čine poneke ljude ili grupe ljudi prepoznatljivim. I da, u nedostatku dobrih priča o njima, prozborimo po koju.

Razlika u kulturama

Poredeći zapadnu civilizaciju sa orjentom, ponekad je moguće i komparacijom načina odevanja. Fes je, na primer, kapa koja u zapadnom svetu simbolizuje relaksaciju i opušten i ležeran stil. U crtanim filmovima, karakteri koji nose fes uglavnom su opušteni, na odmoru, ili odmaraju nakon napornog dana. Mnogi ih povezuju i sa lovcima u opuštenom ambijentu. S druge strane, fes je kapa orjenta koju često nose glavešine kuća, bogati predstavnici društva i svakodnevni je deo odevne kombinacije, i u svečanim i u opuštenim prilikama.

Šešir “boater”

Ovaj šešir prepoznatljiv je među berberima u nekim davnijim vremenima. To je kružni šešir sa ravnim kružnim obodom, koji podseća na šešire skeledžija sa mirnih rečnih tokova na Balkanu. Interesantno da ovakve šešire i danas nose u Vojvodini u sklopu nošnje. Često se nosio na proleće, a nosili su ga pripadnici svih klasa, pa se ne može reći da je reč o visokom stilu.

Beretka

Ova kapa danas predstavlja prepoznatljivi deo srpske vojničke uniforme. Beretka je mekana i okrugla, često vunena ili filcana kapica koja se najpre proizvodila u Francuskoj i Španiji u 19 veku. Kao deo uniforme, najpre policijske, a potom i vojne, postala je poznata nakon Drugog svetskog rata. Karakteristična je za francuske vojnike ali i pokret otpora. U Srbiji je beretka nasledila šajkaču, kada je reč o uniformama.

Šajkača nije izvorna srpska kapa

Zanimljivo je da mnogi povezuju šajkaču sa Srbijom. Naime, reč je o kapi koju su koristili takozvani šajkaši. Oni su ime dobili po barci koja je patrolirala granicom između Srbije i Hazburške monarhije. Austrougarski vojnici, graničari, nazivali su se šajkašima, a kapa koju su nosili šajkačom. U srpske redove, kapa je ušla postepeno preko civila, a nešto kasnije i u vojsku. Ostala je upečatljiva kao deo uniforme u Prvom svetskom ratu, pa je zato mnogi povezuju sa Srbijom. Autentična srpska kapa je pastirska šubara, ali nju sve manje u Srbiji nose.

Cilindar kao odraz stila

Zanimljivo je da je ovaj šešir dobio ime po svom cilindričnom obliku. Visok, ravnog vrha i širokog oboda, šešir je predstavljao neizostavni, gotovo uniformni deo odeće tokom osamnaestog, devetnaestog i početka dvadesetog veka. Često se povezuje sa visokom klasom, pa postaje meta satiričara i društvenih kritičara koji kritikuju kapitalizam. Identifikuje se i kao mađioničarski rekvizit, a kao internacionalni diplomatski simbol, zadržao se formalno do 1961. godine. Danas cilindar zaista predstavlja retkost, mada se na estradi i javnoj sceni, ponekad pojavi neko ko bi da revitalizuje ovaj čudnovati šešir čije je poreklo poprilično nepoznato. BIlo bi suvišno govoriti o tome koliko je cilindar uspeo da se izdigne iznad ostalih šešira, pa su fedora, “borsalino” “indi” ostali u jednom trenutku potpuno skrajnuti. No, ovi su se šeširi, vremenom vratili i potpuno potisnuli funkciju cilindra. Glumci, pesnici, pisci, muzičari, otkrili su drugačije oblike šešira, i poneke poput “krležijanca” zauvek patentirali.

0