Crna Gora se obično promoviše kao turistička destinacija za prijatan letnji ili zimski odmor, uz tekstove o vrstama smeštaja, cenama, prirodnim lepotama i kulturnim vrednostima. Tek u ponekom reklamnom materijalu nađu se zanimljivosti koje nisu odlučujuće za izbor mesta za letovanje, ali mogu da privuku pažnju ljubitelja retkosti i neobičnih detalja. Ukoliko ste jedan od njih, evo sasvim posebne kolekcije za Vas, a ukoliko niste, možda postanete posle upoznavanja sa zanimljivostima Crne Gore.

Površina Crne Gore je 13812 kvadratnih kilometara, a rastojanje vazdušnom linijom između dve najudaljenije tačke je samo 190 kilometara.

Crna Gora je prvi put pod ovim imenom pomenuta 1348. godine, u italijanskim dokumentima. Prvi crnogorski pasoš izdat je 1751. godine. Crnogorci su putovali i pre toga, ali bez dokumenata.

Više naroda bivše Jugoslavije ponosi se vezama sa Nikolom Teslom, pa i Crnogorci. Nikola Tesla prevodio je na engleski jezik crnogorsku poeziju. Preveo je i pomogao da se objavi i poema o crnogorskom junaku Bitke kod Vučjeg dola, Luki Filipovu, koju je napisao Jovan Jovanović Zmaj. Za to angažovanje kralj Nikola je Tesli dodelio Orden Danila Prvog 1895. godine. Po nekim izvorima, Teslina porodica potiče jednim delom iz sela Draganići u okolini Nikšića.

Holivudski glumac Bred Pit svoju prvu ulogu odigrao je u filmu “Tamna strana Sunca”, snimanom na crnogorskoj obali 1987. godine. Na audiciji ga je izabrao crnogorski režiser Božidar Bota Nikolić. Ostalo je zabeleženo da je Bred Pit bio posebno oduševljen lepotom Perasta.

Crna Gora je bila prva zemlja na svetu koja je imala državnu štampariju. Vladar tadašnje Zete Đurađ Crnojević doneo je iz Venecije 1493. godine štamparske mašine i pustio ih u rad na Cetinju, samo četiri godine pošto je Gutenberg izumeo tehniku štampe kakvu danas poznajemo.

Zapisi iz 1478. godine svedoče o prvim emigrantima iz današnje Crne Gore, koji su stizali u Pakrac, Zadar, Senjsko primorje, Drniš, Benkovac… Preko okeana su Crnogorci odlazili na rad sredinom XIX veka, a najpoznatiji je kapetan Petar Zambelić, moreplovac koji je pod zastavom Čilea prve brodove proveo kroz arhipelag Ognjena zemlja i otkrio nova ostrva.

Iako je na američkim kontinentima Crna Gora ubrzo “dobila snaje” iz lokalnih gradova i zemalja, prva i jedina Venecuelanka koja je odlučila da se uda za Crnogorca, Saira Gomez, postala je nevesta tek 1998. godine.

Crkva Svetog Tripuna u Kotoru jedna je od najstarijih crkava u Evropi. Podignuta je 1166. godine, 69 godina pre katedrale Notr Dam u Parizu, 460 godina pre Bazilike Svetog Petra u Rimu, 17 godina pre manastira Studenica i 169 godina pre Visokih Dečana.

Prva radiotelegrafska stanica na Balkanu puštena je u rad 3. avgusta 1904. godine na brdu Volujica kod Bara. Imala je domet 200 kilometara, taman toliko da se poveže sa stanicom San Kataldo u Bariju, a preko nje sa celom zapadnom Evropom. Stanicu na Volujici, koja je služila za poštansku, pomorsku i diplomatsku komunikaciju instalirao je lično pronalazač i nobelovac Giljermo Markoni, koji je bio prisutan prilikom otvaranja.

Crna Gora ima i dugu tradiciju poštanskog saobraćaja, još od prenosa diplomatske pošte između Venecije i Konstantinopolja. Prvi ugovor potpisan je između Kotora i Konstantinopolja davne 1578. godine. Crna Gora je prva zemlja u svetu koja je za prenos pošte, od 5. jula 1903. godine, koristila automobil umesto poštanske kočije. Vozač je bio Parižanin, automobil je bio proizveden u francuskoj kompaniji Delahaj, put od Cetinja do Nikšića prelazio se za pet sati i četrdeset pet minuta, a Crnogorci su automobil, koji je u isto vreme bio i prvi u Crnoj Gori, zvali “karoca bez konja”.

Iako se mnogo govorilo i pisalo o zainteresovanosti stranaca za nekretnine u Crnoj Gori na početku dvadeset prvog veka, pravih grinfild investicija nije bilo. Ugovorena je samo jedna, ali vredna, koja je upravo u toku. Projekat “Luštica Bay”, izgradnja luksuznog turističkog grada na poluostrvu Luštica, košta oko 1,1 milijardu evra i među najvećima je u Evropi.

Prva masonska loža u državama koje su kasnije ušle u sastav Jugoslavije osnovana je 1807. godine u Crnoj Gori, u Kotoru. Članstvo “Lože Svetog Žana” bili su Napoleonovi vojnici i oficiri. Kada su napustili Kotor, loža se ugasila.

Prve skije u Crnu Goru doneo je 1893. godine norveški oficir Henrik Angel. Angel je iz Cetinja krenuo u obilazak okoline skijama, a svoju avanturu opisao je u knjizi “Skijanje Crnom Gorom”. Zatim je na zahtev kralja Nikole kupio sto pari skija i na Cetinju započeo školu skijanja za vojnike i mlade Crnogorce iz bogatih porodica.

Na početku dvadesetog veka na Cetinju je bilo deset teniskih terena. Prvi teniski meč u Crnoj Gori odigrao je lično kralj Nikola I Petrović 1894. godine i to u – kompletnoj narodnoj nošnji.

I šah je bio cenjen, toliko da je u Crnoj Gori prvi put u svetu pomenut u jednom pravnom aktu, Zakonu o imovini Valtazara Bogišića iz 1888. godine, u kojem se kao imovina navodi “posedovanje igre šah”.

 

0